1. Tổng quan thiết bị gia đình phải chứng nhận hợp quy

1.1 Thiết bị nào thuộc phạm vi điều chỉnh?

QCVN 25:2025/BKHCN điều chỉnh những thiết bị điện được liệt kê tại Phụ lục A và Phụ lục B, dùng cho hệ thống phân phối điện xoay chiều đến 440 V trong công trình dân dụng. Vì vậy, doanh nghiệp cần xác định đối tượng áp dụng theo danh mục, đặc tính và mục đích sử dụng của từng sản phẩm.

Các nhóm thiết bị đáng chú ý gồm:

- Công tắc điện dùng cho lắp đặt điện cố định trong gia đình và hệ thống tương tự, có dòng điện danh định không quá 20 A.

- Ổ cắm, phích cắm, bộ chuyển đổi ổ cắm và bộ dây nguồn nối dài dùng trong gia đình, có dòng điện danh định không quá 32 A.

- Áptômát bảo vệ quá dòng và các loại áptômát tác động bằng dòng dư thuộc danh mục, có dòng điện danh định không quá 63 A.

Việc kết luận một sản phẩm thuộc quy chuẩn còn phải xét phạm vi của tiêu chuẩn tương ứng được viện dẫn. Các giới hạn dòng điện trên chưa đủ để xác định nghĩa vụ đối với mọi thiết bị có cùng tên thương mại.

1.2. Vì sao cần xác định đúng từng sản phẩm?

Trong thực tế kinh doanh, tên gọi sản phẩm thường được rút gọn. Chẳng hạn, cùng được giới thiệu là “thiết bị chống giật”, các sản phẩm có thể khác nhau về chức năng bảo vệ, kết cấu và thông số. Doanh nghiệp cần đối chiếu tài liệu kỹ thuật, nhãn sản phẩm, mã kiểu và công dụng trước khi lựa chọn chương trình đánh giá.

Một danh mục quản lý tốt nên thể hiện rõ tên hàng, model, nhà sản xuất, điện áp, dòng điện danh định và tài liệu liên quan. Cách chuẩn bị này giúp hạn chế nhầm lẫn giữa sản phẩm được đánh giá với sản phẩm thực tế đưa ra thị trường.

1.3. Lưu ý về lộ trình áp dụng

Thông tư 01/2025/TT-BKHCN có hiệu lực từ ngày 01/04/2025 và khuyến khích doanh nghiệp áp dụng quy chuẩn từ thời điểm này. Theo lộ trình ban hành, từ ngày 01/04/2027, thiết bị thuộc hai phụ lục phải đáp ứng QCVN 25:2025/BKHCN trước khi lưu thông trên thị trường. Doanh nghiệp cần phân biệt ngày thông tư có hiệu lực với thời điểm áp dụng bắt buộc.

Khoảng thời gian chuẩn bị nên được sử dụng để rà soát sản phẩm, hoàn thiện hồ sơ và xử lý những điểm chưa phù hợp. Triển khai sớm giúp doanh nghiệp chủ động kế hoạch cung ứng, đặc biệt khi có nhiều model hoặc phụ thuộc vào nhà sản xuất nước ngoài.

2. QCVN 25:2025/BKHCN là gì?

2.1. Cơ sở kỹ thuật cho an toàn thiết bị điện lắp đặt

QCVN 25:2025/BKHCN là quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về thiết bị điện dùng cho lắp đặt điện trong gia đình và hệ thống lắp đặt tương tự, được ban hành kèm theo Thông tư 01/2025/TT-BKHCN ngày 14/02/2025 của Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ. Quy chuẩn đặt ra yêu cầu an toàn và quản lý đối với các sản phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh.

Đối với doanh nghiệp, đây là căn cứ để xác định yêu cầu sản phẩm cần đáp ứng khi thực hiện đánh giá sự phù hợp. Việc tiếp cận quy chuẩn nên bắt đầu từ phân loại sản phẩm, sau đó xác định tiêu chuẩn và nội dung đánh giá tương ứng.

2.2. Đánh giá an toàn cần gắn với đặc điểm thiết bị

Về mặt kỹ thuật, mỗi nhóm thiết bị có chức năng và nguy cơ riêng. Với ổ cắm, chất lượng tiếp xúc và kết cấu cách điện là những vấn đề cần quan tâm. Với thiết bị đóng cắt, khả năng vận hành đúng chức năng có ý nghĩa quan trọng. Với bộ dây nguồn nối dài, việc lựa chọn dây dẫn, đầu nối và thông số sử dụng cần nhất quán.

Những ví dụ này cho thấy doanh nghiệp nên quản lý chất lượng ngay từ thiết kế và lựa chọn linh kiện. Một sản phẩm có hình thức đẹp vẫn cần bằng chứng kỹ thuật phù hợp; thông tin quảng cáo không thể thay thế kết quả đánh giá.

2.3. Phân biệt chứng nhận hợp quy và công bố hợp quy

Chứng nhận hợp quy là hoạt động đánh giá và xác nhận sự phù hợp của sản phẩm với quy chuẩn kỹ thuật tương ứng. Công bố hợp quy là việc tổ chức, cá nhân công bố sản phẩm phù hợp theo quy định. Doanh nghiệp cần xác định đầy đủ trách nhiệm áp dụng cho sản phẩm và hình thức sản xuất, nhập khẩu của mình.

Vì vậy, việc nhận giấy chứng nhận cần được đặt trong toàn bộ kế hoạch tuân thủ. Hồ sơ sản phẩm, nội dung nhãn, việc sử dụng dấu hợp quy và các thủ tục liên quan phải được kiểm tra đồng bộ theo quy định hiện hành.

2.4. Chuẩn bị hồ sơ từ nguồn thông tin đáng tin cậy

Doanh nghiệp nên tập hợp tài liệu mô tả sản phẩm, thông số, bản vẽ hoặc hình ảnh kết cấu và thông tin linh kiện quan trọng. Khi đề xuất đánh giá theo họ sản phẩm, cần làm rõ sự khác biệt giữa các model và cơ sở lựa chọn mẫu đại diện. Đây cũng là những nội dung được Bộ Khoa học và Công nghệ lưu ý khi phổ biến quy chuẩn.

Hồ sơ đầy đủ giúp quá trình trao đổi kỹ thuật thuận lợi hơn. Với hàng nhập khẩu, doanh nghiệp nên thống nhất yêu cầu tài liệu với nhà cung cấp trước khi đặt hàng, tránh tình trạng sản phẩm đã về nhưng thiếu thông tin phục vụ đánh giá.

3. Vì sao doanh nghiệp cần chứng nhận hợp quy QCVN 25:2025/BKHCN?

3.1. Chủ động đáp ứng yêu cầu quản lý

Lý do đầu tiên là chuẩn bị điều kiện tuân thủ theo lộ trình áp dụng. Khi doanh nghiệp hiểu rõ sản phẩm nào thuộc phạm vi quản lý, bộ phận mua hàng, kỹ thuật và kinh doanh có thể phối hợp ngay từ đầu.

Kế hoạch nên xác định người phụ trách, danh mục ưu tiên, thời gian dự kiến và ngân sách. Cách tổ chức này giúp tránh dồn toàn bộ công việc vào thời điểm sát hạn, đồng thời tạo khoảng trống để khắc phục nếu sản phẩm cần điều chỉnh.

3.2. Góp phần bảo vệ người tiêu dùng

Thiết bị điện lắp đặt được sử dụng thường xuyên và có thể phục vụ nhiều thành viên trong gia đình. Người mua khó tự đánh giá chất lượng vật liệu hoặc kết cấu bên trong. Hoạt động chứng nhận tạo thêm cơ sở khách quan để xem xét sự phù hợp của sản phẩm.

Tuy nhiên, an toàn sử dụng còn phụ thuộc vào lựa chọn đúng thông số, thi công phù hợp và bảo dưỡng. Doanh nghiệp nên kết hợp kiểm soát chất lượng với hướng dẫn rõ ràng về lắp đặt, giới hạn sử dụng và những tình huống cần ngừng vận hành.

3.3. Nâng cao hiệu quả kiểm soát chất lượng

Chuẩn bị chứng nhận là cơ hội để rà soát toàn bộ quá trình tạo ra sản phẩm. Doanh nghiệp có thể kiểm tra sự thống nhất giữa thiết kế, linh kiện mua vào, mẫu đánh giá và hàng sản xuất thực tế.

Ví dụ, khi thay đổi vật liệu vỏ hoặc nhà cung cấp tiếp điểm, bộ phận kỹ thuật cần xem xét ảnh hưởng đến an toàn. Quản lý thay đổi có hệ thống giúp doanh nghiệp duy trì chất lượng ổn định, thay vì chỉ tập trung vào mẫu ban đầu.

3.4. Củng cố niềm tin của khách hàng và đối tác

Hồ sơ chứng nhận phù hợp có thể hỗ trợ doanh nghiệp giải trình chất lượng với nhà phân phối, đơn vị thi công và khách hàng. Thông tin rõ ràng giúp đối tác thuận lợi hơn khi kiểm tra, lựa chọn và quản lý nguồn cung.

Trong truyền thông, doanh nghiệp cần giới thiệu đúng sản phẩm, phạm vi và thời hạn chứng nhận. Cách công bố minh bạch thể hiện tính chuyên nghiệp và giúp thương hiệu xây dựng uy tín lâu dài.

3.5. Hạn chế chi phí phát sinh

Khi phát hiện vấn đề trước khi cung ứng rộng rãi, doanh nghiệp có điều kiện điều chỉnh thiết kế, linh kiện hoặc hồ sơ với phạm vi kiểm soát tốt hơn. Đây là giá trị thực tế của việc chuẩn bị sớm.

Ngược lại, sai sót được phát hiện sau khi hàng đã phân phối có thể kéo theo chi phí xử lý khiếu nại, đổi trả và phối hợp với nhiều bên. Vì thế, ngân sách đánh giá sự phù hợp nên được xem là một phần của đầu tư quản lý chất lượng.

Chủ động triển khai chứng nhận hợp quy theo QCVN 25:2025/BKHCN giúp doanh nghiệp kết nối trách nhiệm tuân thủ với mục tiêu kinh doanh. Bắt đầu từ danh mục sản phẩm chính xác, hồ sơ đáng tin cậy và kế hoạch phù hợp, doanh nghiệp có thể nâng cao năng lực kiểm soát chất lượng, bảo vệ người sử dụng và phát triển thương hiệu bền vững.

Quý công ty có nhu cầu đánh giá chứng nhận theo QCVN 25:2025/BKHCN hãy liên hệ với Viện Chất lượng ISSQ theo hotline: 0981851111 hoặc vienchatluong@issq.org.vn | tcvn@issq.org.vn để được hỗ trợ thủ tục.