Cần sớm ban hành TCVN cho hệ thống lưu trữ năng lượng sử dụng pin

Sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống lưu trữ năng lượng sử dụng pin không chỉ là xu hướng công nghệ mà còn là trụ cột chiến lược, giúp Việt Nam giải quyết bài toán năng lượng biến đổi, tăng cường an ninh năng lượng và tiến gần hơn đến các mục tiêu phát triển bền vững, chống biến đổi khí hậu.

Theo báo cáo chính sách từ Viện Năng lượng (Bộ Công Thương), phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng sử dụng pin (BESS) được xác định là trụ cột chiến lược trong Quy hoạch phát triển điện lực Quốc gia giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Quy hoạch điện VIII) đã được điều chỉnh.

Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, Việt Nam đặt mục tiêu phát triển công suất BESS đạt khoảng 10-16 GW vào năm 2030 và tăng vọt lên xấp xỉ 96 GW vào năm 2050. Quy mô này cho thấy vai trò không thể thiếu của BESS trong việc tích hợp tỷ trọng lớn năng lượng tái tạo (NLTT) vào hệ thống điện quốc gia.

Vai trò của BESS sẽ có sự chuyển đổi mang tính chiến lược. Trong giai đoạn đầu đến năm 2030, BESS chủ yếu hoạt động như một công cụ để tích trữ điện vào giờ thấp điểm và phát ra vào giờ cao điểm. Tuy nhiên, đến năm 2050, khi nguồn điện gió và mặt trời chiếm tỷ trọng lớn, BESS sẽ đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp điện nền, kết hợp cùng các nguồn NLTT để đảm bảo nguồn điện ổn định, liên tục cho cả nước. Thời lượng lưu trữ của pin cũng sẽ tăng từ 1-2 giờ lên 4-5,5 giờ để đáp ứng vai trò mới này.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Dự thảo Luật Điện lực sửa đổi (dự kiến năm 2024) lần đầu tiên đưa ra định nghĩa chính thức về hệ thống lưu trữ năng lượng (ESS) và có cơ chế khuyến khích, ưu đãi cụ thể. Đáng chú ý, các dự án NLTT kết hợp ESS sẽ được ưu tiên huy động công suất vào giờ cao điểm, tạo ra lợi thế cạnh tranh hấp dẫn.

Đồng thời, hàng loạt Thông tư của Bộ Công Thương (dự kiến ban hành năm 2025) về lưới điện, thị trường điện, dịch vụ phụ trợ cũng được sửa đổi để cho BESS tham gia sâu rộng vào hệ thống, không chỉ với vai trò lưu trữ mà còn là đơn vị cung cấp dịch vụ, góp phần tăng cường sự ổn định và linh hoạt cho lưới điện.

Mặc dù đầu tư BESS hiện còn khá cao (khoảng 360-420 USD/kWh) nhưng Cẩm nang công nghệ Việt Nam 2023 dự báo chi phí này sẽ giảm mạnh xuống còn khoảng 157 USD/kWh vào năm 2050. Để thu hút đầu tư, một quyết định về khung giá phát điện (dự kiến ban hành năm 2025) sẽ đưa ra mức giá cụ thể cho các dự án điện mặt trời có lắp đặt BESS, tạo ra sự ổn định về doanh thu cho các nhà đầu tư.

Tuy nhiên, để thành công, Viện Năng lượng cũng đưa ra các khuyến nghị quan trọng. Trong đó, việc sớm ban hành bộ Tiêu chuẩn Quốc gia (TCVN) chi tiết cho BESS là yếu tố cấp thiết để đảm bảo an toàn và chất lượng. Đồng thời, cần có các nghiên cứu sâu hơn để phân chia công suất BESS hợp lý cho các mục đích khác nhau và xác định vị trí, quy mô dự án cụ thể.

Sự phát triển mạnh mẽ của BESS không chỉ là xu hướng công nghệ mà còn là một trụ cột chiến lược, giúp Việt Nam giải quyết bài toán năng lượng biến đổi, tăng cường an ninh năng lượng và tiến gần hơn đến các mục tiêu phát triển bền vững và chống biến đổi khí hậu.

Ngày đăng: 03/07/2025.

Nguồn: vietq